Zgodnie z Kodeksem pracy (dalej k.p.), wypowiedzenie umowy o pracę powinno być uzasadnione obiektywnymi i racjonalnymi przyczynami, np. likwidacją stanowiska pracy czy niewywiązywaniem się pracownika z obowiązków. W przypadku osiągnięcia wieku emerytalnego przez pracownika jego umowa może być rozwiązania na zasadach ogólnych, podobnie jak w przypadku innych pracowników. Fakt osiągnięcia przez pracownika wieku emerytalnego nie może jednak stanowić samoistnej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę. Pracownik nie ma też obowiązku przejścia na emeryturę, chociaż nabył on uprawnienia do jej pobierania.
W kontekście omawianego zagadnienia warto zwrócić uwagę na uchwałęSądu Najwyższego, podjętą w składzie 7 sędziów, z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II PZP 13/08. W ww. uchwale Sąd Najwyższy wskazał, iż po pierwsze wypowiedzenie pracownicy – kobiecie umowy o pracę tylko z tego powodu, że osiągnęła wiek emerytalny i nabyła uprawnienia emerytalne, jeżeli wiek emerytalny jest niższy dla kobiet niż dla mężczyzn, stanowi pośrednią dyskryminację ze względu na płeć (art. 113 k.p.). Po drugie, wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony wyłącznie z powodu osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na wiek (art. 113 k.p.). Po trzecie, wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony wyłącznie z powodu osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego i nabycia prawa do emerytury jest nieuzasadnione w rozumieniu art. 45 § 1 k.p.
Sąd Najwyższy dopuszcza natomiast stosowanie kryterium osiągnięcia wieku emerytalnego jako przesłankę doboru do zwolnienia pracowników w przypadku zmniejszenia stanu zatrudnienia. W wyroku z dnia 8 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 105/99, Sąd Najwyższy stwierdził, że w razie redukcji etatów wybór pracownika do rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem może być uzasadniony uzyskaniem przez pracownika prawa do wcześniejszej emerytury, ponieważ w tej sytuacji nabycie uprawnień emerytalnych nie jest bezpośrednią przyczyną decyzji o wypowiedzeniu mu umowy o pracę, lecz okolicznością mającą istotne znaczenie przy wyborze osób przewidzianych do zwolnienia. Podobnie w wyroku z dnia 3 grudnia 2003 r., sygn. akt I PK 80/03, Sąd Najwyższy skonstatował, że spełnienie przez pracownika warunków nabycia prawa do emerytury jest społecznie usprawiedliwioną przesłanką jego wyboru do zwolnienia z pracy w ramach racjonalizacji zatrudnienia.
Z przedstawionych powyżej rozważań wynika, że pracodawcy mogą zachęcać pracowników do przejścia na emeryturę, ale nie mogą ich do tego zmusić ani wypowiedzieć umowy o pracę wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego i nabycia uprawnień z tym związanych.